Wat is een recht van overpad en wat zijn erfdienstbaarheden?

Al jarenlang loopt u over het pad van de buren om bij uw huis te komen. De buren verhuizen en de nieuwe buren komen u vertellen dat u niet meer van dat pad gebruik mag maken. Kan dat zo maar? Is hier sprake van een erfdienstbaarheid?

Erfdienstbaarheid

Een erfdienstbaarheid is een bepaald recht dat u heeft om gebruik te maken van (een deel van) de grond van iemand anders. Meestal is de grond van uw buurman, maar het kan ook om twee erven gaan die niet aan elkaar grenzen. Een voorbeeld van een dergelijke erfdienstbaarheid is het recht van overpad. In bovenstaand voorbeeld kan de grond waar het pad overloopt zijn belast met het recht van overpad. Als dat het geval is, dan wordt uw grond het 'heersend erf' genoemd. De grond van uw buren is dan het 'dienend erf'.

Rechten eigenaar heersend erf

Als eigenaar of huurder van een heersend erf heeft u het recht om alle werkzaamheden te verrichten die nodig zijn om te kunnen profiteren van de erfdienstbaarheid. Heeft u bijvoorbeeld recht van overpad, dan mag u het pad bestraten. U heeft wel de plicht om uw recht zodanig te gebruiken dat de eigenaar van het dienend erf er zo min mogelijk last van heeft.

Rechten eigenaar dienend erf

Bent u eigenaar of huurder van een dienend erf, dan moet u de eigenaar van het heersend erf in staat stellen van de erfdienstbaarheid gebruik te maken. U kunt daarvoor een vergoeding vragen, mits dit in de vestigingsakte is vastgelegd. Gaat het om een recht van overpad of een andere concrete zaak, dan kunt u ook verlangen dat de gebruiker voor zover nodig voor het onderhoud zorgt.

Ontstaan van een erfdienstbaarheid

Een erfdienstbaarheid kan ontstaan door vestiging of door verjaring. Bij vestiging gebeurt dit door middel van een notariële akte. Alleen als u eigenaar bent van het dienend erf, kunt u een erfdienstbaarheid vestigen. In geval van verjaring heeft een bepaalde situatie zo lang bestaan, dat er na verloop van (een bepaalde) tijd automatisch een erfdienstbaarheid is ontstaan. Dat is het geval na 10 jaar als de verjaring 'te goeder trouw' gebeurt. Is de eigenaar van het heersend erf niet te goeder trouw, dan is de termijn 20 jaar. Zowel de eigenaar van het dienend als van het heersend erf kunnen zich op verjaring beroepen.

Welke erfdienstbaarheden zijn er zoal?

• Recht van overpad: de eigenaar van het heersend erf mag over de grond van het dienend erf lopen of fietsen om zijn erf te bereiken;
• recht van weg: hetzelfde als een recht van overpad, maar dan voor een bredere weg waar u met de auto overheen kunt;
• Recht van uitzicht: het recht om uitzicht te hebben, wat vaak neerkomt op een verbod om iets te bouwen boven een bepaalde hoogte;
• gootrecht: de eigenaar van het heersend erf mag water en vuil lozen op het dienend erf;
• recht om een boom in de tuin te hebben binnen 2 meter van de erfgrens.

Tip: controleer in het kadaster, voordat u een huis gaat kopen, of dat er een erfdienstbaarheid is gevestigd op het bijbehorende erf.